TRÊN ĐỒI LÁ VÀNG
Diệu Trang
(ghi lại sau khóa tu học do Nhóm Thân Hữu Già Lam tổ chức năm thứ 3 tại tu viện Phổ Đà Sơn vào các ngày 2,3,4/10/2009)
![]()
Khởi hành từ Toronto dưới cơn mưa đêm của những ngày đầu thu giá lạnh. Tiếng xành xạch của hai ḍng xe ngược chiều lao vào đêm tối mịt mùng mưa giăng. Cơn mưa lâm râm, lớn dần, nặng hạt, rồi tầm tă trút xuống mui xe. Rồi mưa lại thưa thớt, nhẹ dần, rả rích...Cơn mưa cứ dai dẳng như thế trên suốt cuộc hành tŕnh đêm t́m về với khu đồi lá vàng của Phổ Đà Sơn tu viện.
Đến nơi th́ đă 1 giờ sáng thứ bảy. Mưa vẫn lác đác rơi. Khu đồi ướt sũng ch́m trong màn đêm u tịch. Vạn vật ngủ b́nh yên. Duy chỉ có ánh đèn điện hắt ra từ khu trai đường như có ư ngóng trông người đến muộn. Ư thức được ḿnh đang khuấy động sự tĩnh lặng của rừng đêm. Đỗ xe, tắt máy, bước xuống, bật dù, rồi đưa mắt lướt nhanh một ṿng trong bóng tối để mong t́m gặp h́nh ảnh nào đó quen thuộc của năm xưa. Tôn tượng Quán Âm lộ thiên trắng xoá âm thầm tự tại đứng giữa vùng trời thu lạnh, vườn Lộc Uyển giờ chỉ là một khoảnh mờ ảo, nên dù không thấy nhưng rơ ràng Đức Thế Tôn và năm anh em Kiều Trần Như ngồi đó, như thể nhắc nhở bài pháp đầu tiên-Kinh chuyển Pháp luân. Để có được h́nh ảnh lịch sử đẹp đẽ ấy, thái tử Tất-Đạt-Đa phải chịu sáu năm khổ hạnh nơi rừng già. Trong hoàn cảnh khắc nghiệt lạnh lẽo tuyết sương mà Ngài c̣n chứng đắc được quả vị chánh đẳng chánh giác, mà thuyết được bài pháp đầu tiên về Tứ Diệu Đế mà chúng ta c̣n ghi nhớ măi đến ngày nay. Riêng ta, rời xa phố thị về đây để học theo hạnh Ngài, tuy cũng đang tu tập ở núi đồi với rừng cây cỏ lá, nhưng điều kiện sinh hoạt vẫn c̣n tiện nghi lắm. Nào giựng, nào chăn, nào ḷ sưởi,...Ḷng cảm kích đối với Thế Tôn cao cả cứ tăng dần theo từng bước chân ṃ mẫm lên những bậc thang loang loáng nước và trải đầy lá vàng. Thỏ thẻ bước vào khu an cư. Hành lang im vắng. Pḥng xá kín cửa. Nhẹ mở vali lấy ra một tấm chăn, từ từ nằm xuống bên hành lang, túi hành lư gối đầu. Nhất cử nhất động đều cố không để gây ra âm thanh quá lớn. Quấn chăn, nằm trăn trở, suy nghĩ mông lung. Ḷng thổn thức khi lắng nghe tiếng thu bên ngoài. Mưa thu, gió thu, lá thu, cả vầng trăng thu cũng ướt sũng ch́m khuất trong mây, trong mưa...
Ngoài hiên mưa gió chập chùngNgờ đâu có buổi tương phùng đêm nay
Thu về cho lá vàng phai
Lá rơi về cội, mây bay về trời
Ta thời một kiếp rong chơi
Về đây đếm giọt mưa rơi bên thềm
Lặng nghe hơi thở của đêm
Cơi ḷng trải đá rũ mềm trăm năm
Đêm thu mơ ánh trăng rằm
Ngờ đâu trăng ướt mưa tầm tă rơi
Nên đành đếm giọt thu rơi
Chơi vơi theo gió mù khơi mưa rừng.
Đồi non mưa gió chập chùng
Đưa ta về cơi tận cùng hư vô.
(Ướt Trăng-MH)
Đêm nay, gửi giấc ngủ nơi sơn lâm lạnh lẽo này để mong cầu những điều ǵ? Sao cứ để những rung động tầm thường này chiếm lấy hồn đa cảm? Đành tự trấn an ḷng bất tịnh bằng một điệp khúc mà những người bạn đạo nhắc nhở khi chợt thức giấc giữa đêm khuya: “Sáu năm khổ hạnh rừng già...”
Đêm qua, tối thứ sáu không kịp có mặt trong khóa lễ khai mạc nên không có duyên để cùng đại chúng tụng kinh, ngồi thiền và lắng nghe những lời khuyến tấn học viên của quư Thầy trong ban giáo thọ, và đặc biệt là thời pháp mở đầu của TT Nguyên Siêu. Ḷng có chút tiếc nuối và hơi ái ngại cho sự chậm trễ của ḿnh.
Không biết mấy giờ rồi mà tiếng chuông ai đó leng keng thức chúng. Tiếng chuông đánh thức giấc ngủ của mọi người, và làm ngưng bặt những vọng niệm đang dâng tràn trong tôi. Khí trời se se lạnh. Những bước chân run rẩy của các cụ già lần theo từng bậc thang khuya. Mưa lác đác rơi. Tiếng chuông đại hồng ngân vang trong không gian c̣n mờ tối, nhắc mọi người chuẩn bị tâm an tịnh cho một ngày mới bắt đầu.
Mọi người y phục chỉnh tề tập trung trên chánh điện, trang nghiêm chờ đón quư Thầy quang lâm. Lúc này tôi mới nhận thấy sự có mặt của HT Thích Trí Đức và TT Nguyên Siêu đến từ Hoa Kỳ, TT Bổn Đạt tru tŕ tu viện Phổ Đà Sơn, TT Tâm Ḥa đến từ Toronto-Canada, TT. Thích Trường Phước đến từ Montreal và ĐĐ Đồng Thanh đến từ Úc Châu, và cư sĩ Tâm Quang đến từ Hoa Kỳ.
Trong thời công phu sáng nay, sẽ có lễ truyền thọ giới Sa-di cho Phật tử Nguyễn Văn Lạc. Sau lời kinh tiếng kệ vang rền mà trầm ấm, hàng phật tử áo lam được yêu cầu xuống trai đường, v́ trong lễ này, những người không phải là tỳ kheo hay tỳ kheo ni sẽ không được có mặt. Khi trở lại chánh điện, h́nh ảnh của chú Nguyễn Văn Lạc với chiếc áo lam lúc sớm khuya giờ đă trở nên sáng rực thanh cao với chiếc y vàng giải thoát. Cả nét mặt cũng ngời lên vẻ hạnh phúc vô ngần. Ánh mắt già nua của tuổi đời 70 bỗng trong phút giây chứa chan niềm trong sáng của một người con mới chào đời với cái tên đẹp đẽ Như Hạnh, không phải chào đời trong thế gian pháp nữa mà đang được sinh ra trong Phật pháp. Trong một khóa tu học như thế này mà đại chúng lại có cơ duyên chứng kiến một cảnh giới hiếm hoi và vô cùng xúc động, quả là điều hạnh phúc. Ngôi nhà của Như Lai từ giờ phút này có thêm một tấm ḷng Từ, một tấm ḷng Bi, và một tâm Hỷ để cùng những thầy-tṛ, huynh-đệ tiếp tục bước đi trên con đường Xả. Nh́n chú Như Hạnh mà ḷng ai nấy cũng cảm thấy thương và mừng vui cho chú. Nhờ công đức chú nguyện và chứng minh của quư thầy, và sau thời kinh hồi hướng của đại chúng, HT thượng Trí Đức cũng là bổn sư của chú Như Hạnh nói lên vài lời sách tấn đệ tử của ḿnh và cho cả đạo tràng trong khóa tu hôm nay.
Lễ truyền giới xong cũng là lúc ánh dương bừng tỏ rạng, học viên dùng điểm tâm xong th́ rủ nhau đi quanh đồi, thưởng thức cảnh quang tuyệt đẹp trong vài phút và hít thở không khí trong lành hiếm có nơi phố thị ồn ào. Thân tâm như được buông xả, những tạp niệm cũng rơi rụng và tan theo làn sương sớm. Chuông rung báo hiệu giờ thuyết giảng của TT Nguyên Siêu. Đây là bài Pháp thoại thứ hai trong khóa tu của TT, tiếp tục đề tài “Tinh Thần Bồ Tát Đạo qua kinh Duy Ma Cật”. TT dẫn giải từ trong kinh Duy Ma Cật những lời hùng biện thâm thuư, sắc sảo của Bồ Tát Duy Ma Cật qua những cuộc đối thoại với các bậc thánh chúng đệ tử lớn của Phật. Để nói lên tâm lượng vô biên pháp giới của một vị Bồ Tát đối với chúng sinh. Điều đó nói lên rằng, trên cuộc đời này có một vị Bồ Tát bằng xương bằng thịt, vị ấy đă tu tập và đă chứng đắc được qủa vị Bồ Tát, và vị Bồ Tát v́ ḷng từ-bi, trí-tuệ mà mang hạnh nguyện đi vào trong cuộc đời này để quảng độ sinh. Và chúng ta cũng thấy được tinh thần Phật giaó đại thừa qua h́nh ảnh của Bồ Tát Duy Ma Cật. Duy Ma Cật đại diện cho hàng nam cư sĩ Phật tử, đại biểu cho hàng nữ cư sĩ Phật tử là Thắng Man phu nhân và Thiện Tài Đồng tử là đại biểu cho tầng lớp thanh niên trí thức Phật tử.
![]()
Bài pháp kết thúc trong sự tiếc nuối của hàng học viên. Sau khi thọ trai xong, thân đă được an, tâm đă được lạc nhờ bài pháp vừa nghe, quư Thầy và các học viên tranh thủ chụp những tấm h́nh lưu niệm trước giờ TT Nguyên Siêu ra phi trường trở về nơi trú xứ. Tiếng cười của Thầy lẫn tṛ tan loăng vào hư không. Giờ chỉ tịnh được các học viên dùng để thả bộ trên thảm lá vàng nâu, ngắm những chiếc lá cam lá đỏ c̣n lại trên nhánh cây cao, hoặc xuống hồ thủy tạ trầm trồ trước vẻ đẹp của loài hoa sen, hoa súng. Lang thang một hồi lâu th́ đến giờ thuyết giảng của HT Trí Đức với chủ đề “Người Phật tử với pháp môn Tịnh Độ”. Ngài giảng về thân tướng của Phật A Di Đà, về cảnh giới A Di Đà trong mỗi chúng sinh, về pháp giới tàng thân,...Hàng học viên lấy những lời dạy vàng ngọc của HT làm hành trang, tư lương để tu tập. Bài pháp mở ra cho đại chúng nhiều hướng đi thiết thực và ích lợi cho từng giới tuổi già lẫn trẻ, cả những người thâm tín pháp môn niệm phật lâu năm hoặc những người mới làm quen với câu niệm Phật. Ngài nhắc nhở rằng, mục tiêu tối hậu của pháp môn niệm Phật là văng sanh-bất thối-thành Phật. Muốn được vậy th́ một câu niệm Phật phải có đầy đủ bốn yếu tố, đó là không hồ nghi, không xen tạp, phải liên tục và chân thành tha thiết. Và điều quan trọng nữa là tiêu chuẩn để được sanh về thế giới A Di Đà th́ người niệm Phật phải là thiện nam tử, thiện nữ nhân, có nghĩa là phải làm tṛn tam phước, trong đó phước căn bản đầu tiên mà người cư sĩ có thể làm là: hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, tu tập thiện nghiệp...
![]()
Thời tiết thật đẹp và ấm dần là lợi thế cho buổi thiền hành t́m về với sự tĩnh lặng của thân và tâm, để thân tâm ḥa vào cùng với pháp giới vũ trụ này. Giờ phút này mọi người có thể áp dụng lời dạy của HT vào trong cuộc thiền hành này. Đoàn người bắt đầu im lặng, thầm niệm trong ḷng hồng danh A Di Đà Phật, thả từng bước thong dong lên thảm lá vàng nâu khô tươi lẫn lộn quanh vườn Lộc Uyển, hay in dấu chân trên những lối ṃn c̣n ẩm ướt hơi thu dọc bên bờ hồ thủy tạ. Dừng chân giây lát để chờ những cụ già chậm chân khi bước xuống con dốc ngắn cạnh dăy an cư. Ngước nh́n lên, đoàn người vẫn c̣n dài trên dốc cao ngập xác lá. Hàng phong với sắc màu tuyệt đẹp trên đồi non. Ṿng qua lối ṃn bao quanh cuộc đất của tu viện dẫn lên đài Quán Âm. Cố giữ chánh niệm trong từng hơi thở bước đi, nhưng tâm không khỏi có lúc buông lơi theo tiếng thu xào xạc, vi vút ngọn thu phong. Buổi thiền hành cuối cùng cũng trở về nơi đă bắt đầu ra đi. Dừng chân bên đống lửa bập bùng, lửa kêu tách tách, hương thông ngạt ngào, tàn tro bay theo chiều gió...
Thể theo yêu cầu của học viên, sau giờ dược thực, HT Trí Đức hoan hỷ tiếp tục chia sẻ với đại chúng những trải nghiệm của tự thân khi Ngài hành tŕ pháp tu tịnh độ. HT đă để lại dấu ấn sâu sắc trong ḷng của phật tử qua những chia sẻ nhiều câu chuyện trong quá tŕnh tu tập của Ngài trong hơn mười năm ẩn tu, để thấy chính ḿnh và thế giới Phật nơi tự tâm.
Đêm này có buổi văn nghệ với chủ đề Trung Thu, nên cũng có mặt một số em thiếu nhi tham dự. Cầm chiếc lồng đèn lung linh trên tay, các em đi ṿng quanh căn pḥng tối đầy ắp người trong khi người lớn cùng vỗ tay ca vang bài hát trung thu mà thuở nhỏ đă thuộc nằm ḷng. Những chiếc bánh trung thu cắt ra, chia nhau kèm theo ly trà nấu bằng đậu đỏ thơm phức. Buổi văn nghệ thật vui, đậm đà vị đạo, bát ngát hương t́nh, ngậm ngùi ư nghĩa nhân sinh... Đêm nay rằm tháng Tám mà trăng cứ ch́m khuất trong mây. Nhưng thật ra trăng vẫn hiện diện đâu đó trên cao, bởi v́ trăng măi muôn đời bất diệt. Trở về khu tịnh xá, tiếng hát ca vẫn c̣n văng vẳng bên tai ru giấc ngủ b́nh yên...
Một ngày mới lại bắt đầu bằng thời công phu khuya với nghi thức hô canh tọa thiền, tụng kinh Thủ Lăng Nghiêm. Rồi dùng điểm tâm. Lại lang thang quanh đài Quán Âm, quay sang ngắm cây phong lá đỏ, rồi phóng tầm mắt qua bên kia lộ thấy mặt hồ thu phẳng lặng như tờ. Cơn gió sớm tuy nhẹ nhàng nhưng lại mang theo hơi lạnh. Quang cảnh tinh khiết thế này, chỉ trong vài giờ nữa thôi sẽ phải rời xa, nghĩ đến mà đă thấy chạnh ḷng. Đang thả hồn vào không gian thu sớm, tiếng chuông ai rung báo giờ Phật Pháp Toạ Đàm. Buổi này do TT Tâm Ḥa điều hợp, cùng với sự góp mặt của tất cả quư Thầy trong ban giáo thọ. Câu hỏi đa dạng xoay quanh chủ đề của khóa tu là Tinh Thần Bồ Tát Đạo. Những thắc mắc được nêu ra từ phía học viên, ban giáo thọ giải đáp tận tường. Đây là cơ hội để học viên giải tỏa những nghi vấn và học hỏi rất nhiều điều bổ ích trong quá tŕnh tu tập của ḿnh.
Ngay sau giờ thọ trai là lễ bế mạc khoá tu ba ngày. Lễ được cử hành trang nghiêm và cảm động với lời cảm niệm của hàng học viên, và những lời khen ngơị học viên trong ba ngày qua đă tinh tấn theo suốt khóa tu học, lời khuyến tấn cho những ngày tháng sắp tới của lần lựợt quư Thầy. H́nh ảnh gây nhiều cảm xúc bùi ngùi nhất là khi nh́n chú Như Hạnh kính cẩn quỳ trước quư Thầy, hai tay trang trọng nhận lănh tờ giới điệp từ thầy Bổn Sư, và lắng nghe những lời nhắc nhở sau cùng trước lúc chia tay. Chú nghẹn ngào trong nước mắt khi ước mơ đă trở thành sự thật, cám ơn vị Bổn sư và quư Thầy, cùng tất cả đại chúng. Đạo tràng chấp tay đáp lễ chú. Tan lễ, trao đổi với chú vài điều, tôi thấy giọt nước mắt hạnh phúc của chú vẫn c̣n lăn dài trên má chưa kịp khô đi.
Ba ngày tu học qua nhanh, nh́n vận hành của mùa thu nơi đây mà nghĩ nhiều về thân phận mong manh vô thường của kiếp người. Chỉ mong ḿnh như những chiếc lá thu kia, rực rỡ trên cành cao nhưng cũng hữu ích khi phơi ḿnh dưới cội.
Trong khi các Phật tử Toronto lục tục chờ xe buưt đến, tôi vội vă chào quư Thầy, vẫy tay tạm biệt một vài bạn đạo, rồi hối hả rời tu viện Phổ Đà Sơn, hấp tấp như thể sợ ḿnh sẽ chạnh ḷng mà chùng bước luyến lưu đồi lá vàng đầy kỷ niệm...
Mùa Thu 2009.
Diệu Trang.