của Sử gia Lê Mạnh Thát
(Tin của Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ - Voice of America VOA)
GIỚI THIỆU DỊCH GIẢ VÀ THƠ VĂN TOÀN TẬP CỦA THIỀN SƯ TOÀN NHẬT QUANG ĐÀI” CỦA THIỀN SƯ
Vào lúc 10 giờ sáng Thứ Bảy, ngày 11 tháng 6 vừa qua, tại pḥng sinh hoạt nhật báo Người Việt, ở miền nam California, đă có buổi giới thiệu tuyển tập thơ, văn Toàn Tập của thiền sư Toàn Nhật Quang Đài, một vị cao tăng Việt Nam, thuộc thế kỷ thứ 12. Bản dịch Việt ngữ do giáo sư Lê Mạnh Thát hoàn thành. Buổi sinh hoạt này, do Nhóm Thân Hữu Già Lam tổ chức.
Rất nhiều nhân vật tên tuổi của cộng đồng người Việt ở miền nam Califonria, đă lần lượt nói về tác phẩm của Thiền sư Toàn Nhật Quang Đài, cũng như công tŕnh dịch thuật của giáo sư Lê Mạnh Thát. Đó là Ḥa thượng Thích Măn Giác, các Thượng tọa Thích Quảng Thanh, Thích Thái Siêu, Thích Nguyên Siêu, giáo sư Trần Ngọc Ninh, nhà thơ Đỗ Quư Toàn...
Dịch giả Lê Mạnh Thát, nguyên là Thượng Tọa Thích Trí Siêu; người từng bị chính quyền Cộng Sản Việt Nam kêu án tử h́nh cùng một lần với Thượng tọa Thích Tuệ Sĩ, vào năm 1984 tại Saig̣n. Sau đó, nhờ sự can thiệp của các tổ chức ân xá quốc tế, bản án đă được giảm xuống c̣n 20 năm khổ sai.
Tuy nhiên, năm 1998, một lần nữa, hai vị tu sĩ này, lại được giảm án và được nhà cầm quyền Hà Nội được trả tự do, cho trở lại đời sống cũ. Thượng Tọa Tuệ Sĩ trở về Giáo Hội Phật Gíao Việt Nam Thống Nhất; riêng Thượng tọa Thích Trí Siêu chọn đời sống của một cư sĩ.
Từ đó, ông đă dành hết th́ giờ có đươc vào việc nghiên cứu lịch sử Phật giáo, và lịch sử Việt Nam. Giáo sư Lê Mạnh Thát đă hoàn tất và xuất bản nhiều bộ sách gía trị về lịch sử Phật giáo, văn học Phật gíao Việt Nam mà, tuyển tập thơ văn của thiền sư Toàn Nhật Quang Đài, là một trong số những công tŕnh ấy.
oOo
(Tin của Việt Báo)
Ra Mắt ‘Toàn Nhật Quang Đài’, Văn Học Thiền VN Thế Kỷ 18
(11/6/2005)
Santa Ana (VB) . - Thêm một tác phẩm văn học Phật Giáo sáng tác từ thế kỷ 18 được ra mắt giới yêu chuộng văn học VN vào sáng Thứ Bảy 11-6 tại pḥng hội báo Người Việt: cuốn "Toàn Tập TOÀN NHẬT - QUANG ĐÀI", của sử gia LÊ MẠNH THÁT.
Ban tổ chức buổi ra mắt sách gồm những người thuộc "Nhóm Thân Hữu Già Lam" như Nhà thơ Thanh Trí Cao (TT Thích Quảng Thanh), nhà văn Vĩnh Hảo cho biết, tác phẩm "Toàn Tập TOÀN NHẬT QUANG ĐÀI" của sử gia Lê Mạnh Thát (tức Thượng Tọa Thích Trí Siêu) là một đóng góp lớn vào kho tàng văn hóa Phật Giáo và dân tộc, cho thấy một công tŕnh nghiên cứu lịch sử Phật giáo VN nghiêm túc và giá trị không những về mặt tài liệu mà c̣n về mặt tư tưởng và những ảnh hưởng lớn lao trong văn học sử VN.
Toàn Nhật Quang Đài, là pháp hiệu của Thiền Sư VI BẢO. Ngài từng hành đạo tại vùng B́nh Định Phú Yên vào thế kỷ thứ 18. Những sáng tác của Ngài đă được sử gia LÊ MẠNH THÁT sưu tập, gồm khoảng 5,000 câu thơ lục bát. "Sử gia Lê mạnh Thát đă sưu tầm được và giới thiệu đến độc giả VN như một công tŕnh văn hóa trân quí", theo lời nhóm Thân hữu Già Lam.
Sử gia Lê mạnh Thát (Thích Trí Siêu) xuất gia từ nhỏ tại chùa Linh Mụ HUẾ, là học tăng xuất sắc của Phật Học Đường Bảo Quốc Huế. Sau khi tốt nghiệp cử nhân Triết học VĐH Đà Lạt, năm 1965 ông qua Mỹ học tại University of Wisconsin. Sau 9 năm theo học, ông đă tốt nghiệp Tiến sĩ Triết học, Y khoa và Nhân chủng học. Về nước năm 1974, ông dạy VĐH Vạn Hạnh và viết sách, viết bài cho các tạp chí khảo cứu văn học.
Sau năm 1975, ông cùng Thượng Tọa Tuệ Sỹ vận động đấu tranh đ̣i hỏi tự do dân chủ cho dân tộc. Năm 1984, do việc đấu tranh này, ông bị nhà cầm quyền Cộng sản bắt giam, và năm 1988 ông và TT Tuệ Sỹ bị kết án tử h́nh. Nhờ sự can thiệp bền bỉ của các chính phủ và các tổ chức đấu tranh nhân quyền khắp thế giới, ông và TT Tuệ Sỹ mới được trả tự do. Từ đó đến nay, ông đă sáng tác nhiều tác phẩm biên khảo và văn học giá trị.
Tác phẩm "Toàn tập TOÀN NHẬT QUANG ĐÀI" của ông, là một trong những tác phẩm của sử gia Lê mạnh Thát.
TÁC PHẨM VĂN HỌC PHẬT GIÁO Trong h́nh, Thượng Tọa Thích Quảng Thanh cầm cuốn sách “Toàn Tập Toàn Nhật Quang Đài” (tức Thiền Sư Vi Bảo), của sử gia Lê Mạnh Thát sưu khảo và biên dịch, tại chùa Bảo Quang trưa 10-6. Tác phẩm văn học Phật Giáo này sáng tác từ thế kỷ 18, sẽ ra mắt vào sáng Thứ Bảy 11-6 tại Quận Cam. Xem chi tiết ở Tin Cộng Đồng. (Photo VB)
(12/6/2005)
Buổi ra mắt sách.
WESTMINSTER (VB) . - Cuốn "Toàn tập TOÀN NHẬT QUANG ĐÀ" do sử gia Lê mạnh Thát (tức Thượng Tọa Trí Siêu c̣n ở trong nước) sưu tầm, phiên dịch và chú thích từ các văn bản chữ Nôm lưu hành thời thế kỷ 18, hôm Thứ Bảy vừa qua đă được đón nhận nhiệt t́nh trong buổi ra mắt thức giả Quận Cam, tại pḥng hội báo Người Việt, là cơ quan bảo trợ chương tŕnh ra mắt sách này.
Các diễn giả đă đưa ra những nhận xét khác nhau về tác giả lẫn tác phẩm. Song,họ cùng tỏ lời ngưỡng mộ tác giả là sử gia Lê mạnh Thát trong công tŕnh sưu tập, dịch và chú thích: Ḥa thượng Chơn Thành, Thượng tọa Quảng Thanh,Thượng Tọa Thái Siêu, Thượng tọa Nguyên Siêu, Giáo sư Trần ngọc Ninh, nhà văn Đỗ quư Toàn, v,.v..
Ḥa thượng Thích Chơn Thành nói "sử gia Lê mạnh Thát đă khêu gợi lại một ngọn đèn để người hậu thế đốt lên một ngọn đuốc hướng dẫn cho Phật Giáo, cho dân tộc. Văn học tha hóa của chính thể hiện tại tại VN đang ở buổi chiều tà vàng vọt, mong giới văn học người VN cố đào sâu hôn nữa những tinh hoa của kho tàng văn học nước ḿnh, tạo nội lực cho nền văn hóa chúng ta vươn lên. Tác phẩm của Lê mạnh Thát là một trong những nỗ lực giúp thế hệ tương lai !"
TT Quảng Thanh sau khi nói về việc đứng lên đ̣i hỏi nhân quyền để rồi Thầy Lê mạnh Thát bị đày đọa trong tù , nhận xét rằng "nếu không phải là khả năng khám phá của sử gia Lê mạnh Thát, th́ thiền sư Vi Bảo TOÀN NHẬT QUANG ĐÀI không được đại chúng biết đến".
Về tác phẩm, TT Quảng Thanh nói: "Toàn Nhật thiền sư là một bậc thầy tiêu biểu mang đạo vào đời "thỏng tay vào chợ", giác ngộ nhân sinh. Đọc toàn tập TOÀN NHẬT QUANG ĐÀI, chúng ta sẽ thấy được tinh thần đại thừa ẩn tàng trong gịng sử mệnh dân tộc."
"Người đi rồi t́nh măi ở đây", sử gia Lê mạnh Thát tập hợp trên dưới 5,000 câu thơ lục bát những gịng tư tưởng thi vị đă minh họa lộ tŕnh giác ngộ và giải thoát của thiền sư Vi Bảo TOÀN NHẬT. Chỉ ngần ấy thôi đủ hiểu giá trị tập sách mang tính đức dục giúp người đời hướng đến Chân, Thiện, Mỹ...."
Giáo sư Trần ngọc Ninh cho biết "Lê mạnh Thát là một đồng sự cũ của tôi. Ông đă có` công khai phá công tŕnh văn hóa của một đại hành giả, một nhà thơ lớn trong lịch sử là Toàn Nhật, tức thiền sư Vi Bảo." "Toàn tập của Ngài đă mở rộng ra văn thơ cả một thời đại bấy giờ, thời đại mà những nhân tài Phạm Thái, Nguyễn Du, Toàn Nhật đă vào đời với thanh gươm biến thành ng̣i bút, nhưng vị thế của vá tác động của Toàn Nhật lớn hơn, sâu xa hơn!"
Giáo sư Ninh đă dành hơn nửa giờ diễn giải rơ hơn nội dung thơ văn của thiền sư Vi Bảo Toàn Nhật Quang Đài, rồi khen ngợi tác phẩm đă được phiên dịch thận trọng, uyên bác, một công tŕnh của kẻ thâm Nho và tin Phật.
Thượng Tọa Thích Nguyên Siêu kế đó cũng đưa nhận xét quả thực tác giả cuốn sách với công tŕnh nghiên cứu lịch sử, văn hóa, triết học, âm nhạc, đă tỏ ra "có một thành quả đồ sộ trên gịng sử mệnh quê hương", "đă khai quật những tài liệu quí giá bị lăng quên trong lớp bụi thời gian" "đă cho thấy Phật giáo và dân tộc ḥa quyện với nhau về nhiều mặt, cho thấy Phật Giáo luôn ḥa ḿnh vào vận nước, cùng dân ộc chung vai gánh vác sơn hà xă tắc!"
Qua tác phẩm, người đọc sẽ thấy sử gia Lê mạnh Thát đă hoàn thành tác phẩm từ mùa Phật Đản năm 1979, thế mà nay mới có cơ duyên được in thành sách tại hải ngoại. Ông đă đi đến nhiều ngôi chùa Miền Trung, đă đọc từng long vị các Tổ, các Thầy thờ trong các chùa cổ, để truy nguyên về Thiền sư Vi Bảo Toàn Nhật và đọc dịch nguyên bản thảo chữ Nôm, chữ quốc âm, kể cả những bản khắc trên gỗ. Sử gia Lê mạnh Thát giới thiệu: "Toàn Nhật là một nhà văn, nhà thơ lớn của lịch sử văn học dân tộc ta, là một nhà tư tưởng lớn có những quan điểm độc đáo đầy sáng tạo đối với lịch sử tư tưởng thế kỷ thứ 18"...
Buổi ra mắt sách với phần ư kiến, diễn ra gần 4 tiếng đồng hồ mới kết thúc lúc xế trưa. Hiện sách chưa phát hành rộng răi trên thị trường, bạn đọc cần mua (giá 15 $), liên lạc địa chỉ: THU NGUYEN, 10235 Newville Ave, DOWNEY, CA 90241 điện thoại (562) 861-8963. E mail: thunguyen072002@yahoo.com. (Nguyên Hiền thuật).